Пăрачкавсем япăх çулпа çӳресшĕн мар

М-12 автотрасса строительстви Чăваш Еншĕн кăна мар, çĕршывсен шайĕнчи пысăк проект шутланать. Магистралĕн 95 çухрăмлă сыпăкĕ Чăваш Республики урлă иртĕ. Çул тăвас ĕç 2024-мĕш çулччен пырать. Пăрачкав районĕнче пурăнакансем йывăр тиевлĕ машинăсем иртсе çӳренипе кăмăлсăр. Çулсем юрăхсăра тухнипе хăйсем те çăмăл автомобильпе тухма пăрахнăпа пĕрех. РЕГИНА КУБАЙКИНА: «М-12 магистрале Çĕмĕрлене Пăрачкав районĕнчен Сиявăри карьертан хăйăр турттараççĕ. Çак ялсенче пурăнакансем кунĕн-çĕрĕн тусан пулнине, унсăр пуçне çулсен юсавсăрлăхне палăртаççĕ. Вĕсене кам тата хăçан юсамаллине уçăмлатма эпир те çула тухрăмăр». «Эсир уяр çанталăкра килнĕ, çумăр вăхăтĕнче пулсан шăтăк-путăка лексе анса ларма пултараттăрччĕ. Темиçе çăмăл автомобиль çĕмĕртĕмĕр ĕнтĕ», – терĕç пирĕн пултарулăх ушкăнне кĕтме тухнă Кожевенное салинче пурăнакансем. Людмила Петрова шăпах çул айккинче пурăнать. «Кунĕн-çĕрĕн карьертан хăйăр турттаракан техникăна пула çунă тум-тире урама çакма çук – вараланать, каçсерен хăлхана хупламалли хатĕрпе – берушăсемпе çывăратпăр», – тет. НАТАЛЬЯ МИХАЙЛОВА: «Çывăраймастăп. Чĕтренет. Камазсем çӳреме пуçласа котельной пӳртрен уйрăлчĕ. Кайрăмăр страховой компанине – йăтăнса ансан, çунса кайсан анчах компенсировать тăватпăр, тӳлетпĕр терĕç. Кĕçех сентябрьте ачасене турттарма пуçлаççĕ. Ашшĕ-амăшĕн мĕнле чĕрепе кăларса ямалла. Ăçта мĕнле аварине лекеççĕ, ăçта шăтăка кайса ӳкеççĕ». Ку ялта аптека, медпункт çук, пĕртен пĕр райпо лавкки ĕçлет. Эмел илме Пăрачкава кайса çӳреме тивет, такси водителĕсем пĕр енне 300-500 тенкĕрен кая мар илеççĕ. Рейс автобусĕ ку тăрăха çӳреме пăрахни виçĕ çул ĕнтĕ. Ялта пурăнакансен ытларах пайĕ çичĕ теçетке урлă каçнă, пурĕ кунта 100 яхăн çын. Юрий Фадеев ĕлĕкрех вĕрентекен пулса ĕçленĕ, 40 çул каялла Совет тапхăрĕнче сарнă вĕр çĕнĕ çула курсан питĕ вăйлă савăннăччĕ тесе аса илет хăйĕн шанчăклă тимĕр тусне хускатнă май. Халĕ çак çула курсан чĕре ыратать тет Юрий Павлович. Кукăр-макăр, шăтăк-путăклă çула парăнтарма çăмăлах мар. Карьер шăпах çак икĕ ял хушшинче вырнаçнă. «Ытти вăхăтра киле 15 минутра çитме пулсан халĕ кунта пĕр сехете яхăн майне пĕлсе автомашинăпа хуллен кайма тивет», – тет Юрий Павлович. ЗОЯ ФИЛИППОВА: «Больницăна кайса килмелле, эмел илмелле. Аран-аран 40 минут, 1 сехет патне – бензин питĕ нумай пĕтет. Васкавлă медицина пулăшăвĕ та килмест. Шкул ачисене турттараççĕ – автобусĕ тӳнсе каять». Зоя Филипповăн мăшăрĕ юн пусăмĕ ӳссе кайнипе аптăрать. Кирлĕ вăхăтра васкавлă медицина пулăшăвĕ килсе çитеймесрен питĕ пăшăрханать. Çак тăрăхри ачасене Кудеихăри шкула автобус турттарать иккен. Вĕренӳ çулĕ пуçланас умĕн çула юсас шанчăка çухатмаççĕ-ха Сиява, Кожевенное ял çыннисем. Çапах та республикăри вĕрентӳ министерстви хурав пама васкамасть-ха. Чăваш Енри транспорт министертвине те çыру çыртăмăр, Раççей Президенчĕн Владимир Путинăн интернет йышăнăвне, Чăваш Республикин Пуçлăхне, Прокуратурăна та çак çивĕч ыйту çинчен пĕлтертĕмĕр теççĕ çак ялсен хастарĕсем. «Пирĕн пата кунта кĕрсе тухма кĕçех МЧС вертолечĕ кирлĕ пулать, пăянам патне килме те кĕçех пăрахатпăр теççĕ» – Ласкеевсем те. Чылайăшĕ кунта Мускав тата ытти аякри хуларан килсе çурт туяннă. Пăрачкав районĕн хăйĕн карьер пур, çак çулсем çинчи шăтăк-путăка вак чулпа саплама мĕншĕн никам та яваплăх илмест тесе тарăхаççĕ вĕсем. «М-12 – питĕ пĕлтерĕшлĕ проект пулнине ăнланатпăр. Эпир хирĕç мар. Çапах та мĕншĕн ахаль çынна никам та хĕрхенмест?», – теççĕ ял çыннисем. «Йĕпреç – Березовка – Кудеиха» автомобиль çулĕ республика пĕлтерĕшлĕ шутланать. «Кожевенное – Гарт» вара муниципалитет тытăмне кĕрет. Вĕсене юсассишĕн, пăхса тăрассишĕн «Автодор» компани яваплă. Ял халăхĕ куç пек кĕтет Чăваш Республикин ертӳлĕхĕ, çак çул лаптăкĕшĕн яваплă пĕрлĕшӳ вĕсене пулăшасса. Регина Кубайкина, Георгий Кривошеин